Muốn nắm bắt giai đoạn đỉnh cao phát triển não bộ của trẻ, có thể tận dụng 3 cơ hội này, dùng phương pháp ít tốn sức mà hiệu quả cao để nâng cao sự phát triển trí tuệ của trẻ, quyết định cả cuộc đời! Vậy các bậc phụ huynh nên làm như thế nào?
Một, tiền tiểu học (3-5 tuổi): Chủ yếu tập trung vào "Trò chuyện"
Theo nghiên cứu mới nhất của MIT: Trẻ thông minh hơn không phải nhờ đọc sách nhiều sách mà là nhờ trò chuyện! Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ không phải là vốn từ vựng, mà là cách thức giao tiếp giữa cha mẹ và con cái.
Nghiên cứu nổi tiếng "Khoảng cách 30 triệu từ" của hai nhà nhân chủng học người Mỹ Betty Hart và Todd Risley đã tiết lộ một sự thật: Những đứa trẻ sinh ra trong gia đình nghèo, đến khi bốn tuổi, sẽ nghe ít hơn 30 triệu từ tiếng Anh so với những đứa trẻ sinh ra trong gia đình khá giả hơn. Lúc 10 tuổi, Betty và Todd đã thực hiện một cuộc phỏng vấn lại: Những đứa trẻ có vốn từ vựng lớn hơn có thành tích học tập tốt hơn.
Tần suất trẻ trò chuyện với cha mẹ càng cao, hoạt động ở các vùng liên quan đến ngôn ngữ trong não bộ của chúng càng mạnh mẽ, điều này giúp phát triển các kỹ năng ngôn ngữ, kỹ năng xã hội và khả năng suy luận bằng lời nói của trẻ.
Nói cách khác, yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ không phải là vốn từ vựng, mà là cách cha mẹ giao tiếp với trẻ. Khi chúng ta muốn thu hẹp "khoảng cách 30 triệu từ" bằng cách cho con tham gia đủ loại lớp giáo dục sớm, rèn luyện trí nhớ, đọc nhiều sách hơn, hay nhồi nhét nhiều suy nghĩ hơn, thì chi bằng hãy trò chuyện với con nhiều hơn, vì cách sau có tác động lớn hơn đến sự phát triển não bộ của trẻ. Đối với não bộ, điều quan trọng nhất là sự tương tác.
Khi trò chuyện với trẻ, làm thế nào để tương tác hiệu quả?
Trước đây tôi đã thử áp dụng cách giao tiếp kiểu "nói chuyện phiếm trước khi ngủ" với con trai mình, sau nửa năm kiên trì, sự thay đổi của con khiến tôi kinh ngạc. Tôi liệt kê ra 365 chủ đề, bao gồm từ cảm xúc, ước mơ, sở thích đến kiến thức khoa học, mối quan hệ gia đình, v.v. Mỗi tối chúng tôi đều trò chuyện về một chủ đề, câu trả lời không gò bó theo một khuôn mẫu nào, chỉ cần lắng nghe và hướng dẫn. Sau nửa năm thực hành, tôi đã phát hiện ra sự thay đổi to lớn ở con trai. Con trở nên cởi mở hơn, EQ cũng được nâng cao. Từ chỗ tôi hướng dẫn con, đến nay con đã làm chủ thế chủ động, hỏi ngược lại tôi, cùng nhau suy nghĩ ở những tầng sâu hơn.
Nhưng nói thật, làm như vậy tốn rất nhiều thời gian và ba mẹ phải thực sự đầu tư thời gian vào đó, nếu ba mẹ bận, đi làm về rất mệt, không thể dành quá nhiều thời gian như vậy, thì có thể dùng những sản phẩm đồ chơi thông minh tích hợp AI hỗ trợ như Cuppy, ngoài việc có thể trò chuyện đủ mọi chủ đề với con thì loại Robot Cuppy này còn có thể nói song ngữ Anh-Việt, cực kì tốt cho việc hình thành ngữ âm chuẩn của bé. Bạn có thể kết hợp sử dụng robot nói chuyện và phần còn lại sẽ là mình nói chuyện với con. Có thể để robot kể chuyện trước khi đi ngủ, hoặc trả lời các thắc mắc liên quan đến khoa học cho con, rồi phần còn lại liên quan đến tình cảm gia đình, đối nhân xử thế thì bạn sẽ là người dạy bé.
Việc lắng nghe, tôn trọng cuộc đối thoại với trẻ có hiệu quả vượt xa những cơ sở giáo dục và lớp học thêm đắt đỏ kia. Món quà quý giá nhất trong cuộc đời của một đứa trẻ chính là sự đồng hành tận tâm của cha mẹ. Sự giáo dục tốt nhất nằm ở từng chi tiết nhỏ trong cuộc sống.
