Có một câu nói như này: "Việc bố mẹ yêu con là việc của bố mẹ, còn con yêu ai là việc của con", bạn cảm thấy thế nào khi đọc câu này?
Làm cha mẹ, ai cũng vất vả, hy sinh vì mong con khôn lớn. Nhưng sự báo đáp của con không phải là thứ xa xôi ở tít tận tương lai, mà nó đang hiện diện trong từng khoảnh khắc của hiện tại. Khi cha mẹ ngừng kỳ vọng "sau này mình sẽ được gì" để học cách trân trọng "bây giờ mình đang có gì", hạnh phúc sẽ tự khắc gõ cửa. Khi chúng ta sống trọn vẹn từng ngày hôm nay bên con, tương lai tốt đẹp sẽ tự nhiên đến như một điều hiển nhiên.
1. Hiện tại chính là sự báo đáp: Tình yêu giấu trong từng khoảnh khắc trưởng thành
Sự đền đáp của con bắt đầu ngay từ khi con mới là một bào thai. Chín tháng mười ngày mang nặng đẻ đau đã mang đến cho những người làm cha mẹ muôn vàn cung bậc cảm xúc. Đó là sự kỳ vọng, niềm hy vọng và niềm vui ngập tràn khi chuẩn bị từng món đồ sơ sinh, khi hình dung về tương lai của con.
Đến khi tiếng khóc chào đời cất lên, những người "chuẩn bị làm cha mẹ" chính thức mang trên vai một thiên chức mới. Cảm giác hạnh phúc từng tưởng tượng giờ đây đã thành hiện thực. Dù những ngày đầu chăm con mọn có chút lóng ngóng, nhưng niềm vui vô bờ bến khi gia đình có thêm thành viên mới đã tiếp thêm sức mạnh để cha mẹ gánh vác trách nhiệm nặng nề.
Rồi theo thời gian, con bập bẹ gọi "bố, mẹ", chập chững bước những bước đi đầu tiên, lần đầu con chơi đùa vui vẻ trên lưng bố, lần đầu con khoác ba lô đến trường, lần đầu nhận được lời khen của cô giáo, hay lần đầu khoe bảng điểm... Vô số những "lần đầu tiên" ấy chính là quả ngọt đền đáp cho những tháng ngày chăm sóc, đồng hành không mệt mỏi của cha mẹ.
Và tất nhiên, sẽ có cả những lần đầu tiên con cãi lời, lần đầu con quậy phá làm vỡ đồ, lần đầu con ốm, lần đầu con nói dối, bị điểm kém hay trốn học... Đây cũng là một kiểu "báo đáp" khá đặc biệt. Những lúc ấy, con đang nhắc nhở cha mẹ rằng: Phương pháp dạy dỗ của bố mẹ đang có vấn đề, hãy nhìn nhận và sửa đổi.
Thậm chí sau này, những đêm con thức khuya ôn thi, những lần vượt qua các kỳ thi quan trọng, ngày con đỗ đại học, ngày con đi làm, ngày con đưa người yêu về ra mắt, rồi ngày con lập gia đình và có những đứa con của riêng mình... Mọi cột mốc ấy đều để lại trong cha mẹ những dư vị khó quên. Có vô số kiểu báo đáp đan xen giữa cha mẹ và con cái. Chúng được lưu giữ trong ký ức, trong từng bức ảnh, và sẽ còn dày lên theo năm tháng.
2. Trân trọng hạnh phúc ngay trước mắt: Đừng mải nhìn về tương lai mà bỏ lỡ hôm nay
Nhiều bậc cha mẹ mắc phải một điểm mù: Họ "bỏ qua hôm nay" để mải miết nhìn về "tương lai". Nhưng chẳng lẽ những ngày tháng của "hôm nay" không có giá trị? Liệu có phải chỉ cái "tương lai" chưa tới kia mới là cuộc sống đích thực? Nếu không có vô số những "ngày hôm nay" nối tiếp nhau, thì lấy đâu ra "tương lai" cơ chứ?
Mỗi ngày trôi qua, con cái đều dùng sự hiện diện của mình để báo đáp cha mẹ. Nhưng nếu cha mẹ cố tình phớt lờ những khoảnh khắc ấy và chỉ chăm chăm mong chờ sự đền đáp ở tương lai, thì chưa cần biết tương lai ra sao, ít nhất họ đã đánh mất niềm vui và hạnh phúc đang hiển hiện ngay trước mắt.
Sống cùng con mỗi ngày, cùng nhau chia sẻ vui buồn qua một chuyến du lịch, một buổi tối trò chuyện, hay đơn giản là một bữa cơm gia đình... Những khoảnh khắc bình dị đó mới chính là sự báo đáp thuần túy nhất và bền lâu nhất. Chúng là nền tảng vững chắc để xây dựng và vun đắp hạnh phúc gia đình.
Việc cứ ảo tưởng, toan tính xem tương lai con cái sẽ đối xử với mình ra sao là một kiểu "tâm lý vụ lợi" rất độc hại trong việc làm cha mẹ. Chúng ta thường dùng những từ ngữ cao quý như "tình thân vô giá" để nói về tình cảm gia đình. Thế nhưng, khi bạn nảy sinh suy nghĩ tính toán về sự báo hiếu, chính là lúc bạn đang ngầm "định giá" tình cảm ấy.
Mà tình cảm một khi bị định giá thì chắc chắn sẽ giảm sút và biến chất. Dù cha mẹ đã vất vả, hy sinh, bạc cả tóc vì con, nhưng việc mang theo một tâm tư toan tính về sự đền đáp cũng đồng nghĩa với việc bạn đang tự phủ nhận đi ý nghĩa cao đẹp của những công lao mà mình đã bỏ ra.
Hãy kéo ánh nhìn từ "tương lai" về lại "hôm nay". Sự báo đáp luôn nằm ở ngay mỗi ngày chúng ta sống bên con.
3. Hiện tại kiến tạo tương lai: Sống trọn hôm nay, tương lai tự khắc tốt đẹp
Cái gọi là "tương lai" không tự nhiên mà có. Nó được dệt nên từ vô số "ngày hôm nay". Nói một cách chặt chẽ, "ngày mai" chính là "tương lai" của "hôm nay", "ngày kia" là "tương lai" của "ngày mai". Tương lai, đơn giản chỉ là một chuỗi những ngày hôm nay được kéo dài ra mà thôi.
Khi cha mẹ vất vả vì sự trưởng thành của con, chính là họ đang đứng ở "hôm nay" để xây nền móng cho "tương lai". Sự đồng hành, dạy dỗ và tình yêu thương dành cho con trong những "ngày hôm nay" đó sẽ cắm rễ, nảy mầm và đơm hoa kết trái trong nội tâm con. Lâu dần, những điều đó sẽ quyết định con trở thành một người như thế nào ở "tương lai".
Vậy nên, cái "tương lai" mà cha mẹ hay lo lắng (rằng con khôn lớn sẽ ra sao) thực chất đang nằm gọn trong tay cha mẹ ngay lúc này. Nhiều người hay thắc mắc về sự báo đáp vì họ nhầm tưởng quyền quyết định thuộc về đứa con, nhưng thực ra họ đã nhầm lẫn gốc ngọn.
"Tương lai" đó cần được cha mẹ dụng tâm vun đắp và chăm sóc mỗi ngày. Cái đạo lý "gieo nhân nào, gặt quả nấy" đòi hỏi cha mẹ phải nỗ lực rất nhiều: Dành cho con sự thấu hiểu, ủng hộ và luôn đặt bản thân vào vị trí của con. Một điều chắc chắn là: Đứa trẻ được lớn lên trong tình yêu thương và sự quan tâm sẽ luôn giữ được sự gắn bó và tin tưởng với cha mẹ.
Sự gắn bó, tin tưởng ấy sẽ không bị mài mòn bởi thời gian hay không gian. Ngược lại, nó sẽ càng thêm bền chặt. Bởi vì nó xuất phát từ việc "gieo mầm tình thân, gặt hái sự ấm áp", chứ không phải là một giao dịch "đầu tư để mong báo đáp". Hành trình yêu thương và nuôi dưỡng con cái cũng giống như ủ một vò rượu ngon: "Hôm nay" nhấp môi thấy thơm ngát, "tương lai" thưởng thức mới thấy hậu vị đậm đà.
