Nếu con bạn có chỉ số IQ bình thường, đứa trẻ sẽ sớm nhận ra rằng: phần thưởng cho việc làm bài tập nhanh lại là phải làm thêm nhiều bài tập hơn nữa. Vậy thì sau này chắc chắn nó sẽ lề mề, câu giờ chứ không bao giờ làm nhanh như thế nữa đâu.
Trước đây tôi từng làm giáo viên ở một lớp bán trú một thời gian. Khi đó tôi phụ trách học sinh lớp 3, lớp đó chỉ có hai đứa trẻ: một đứa rất thông minh, đứa còn lại thì bình thường. Đứa thông minh về cơ bản luôn làm xong bài tập sớm hơn đứa bình thường khoảng một tiếng đồng hồ. Trong khi đó, bố em ấy công việc lại rất bận, đến đón cũng muộn.
Thế là tôi đi hỏi người phụ trách trung tâm: "Thời gian còn lại em ấy nên làm gì ạ?"
Người phụ trách bảo: "Còn đề ôn tập ngoại khóa đấy, đưa cho nó làm đi."
Lúc đó tôi thấy rất kỳ lạ, liền bảo: "Làm xong nhanh chẳng phải nên thưởng cho em ấy chút gì đó sao? Làm nhanh đồng nghĩa với việc phải làm nhiều hơn, thế thì nó làm sao mà vui nổi?"
Người phụ trách đáp: "Trong lớp có camera giám sát, phụ huynh tới đón mà thấy con mình ngồi chơi thì không hay."
Tôi chẳng còn cách nào khác, đành bắt em ấy trong một tiếng còn lại phải học thuộc 10 từ vựng tiếng Anh. Cậu bé vốn cực kỳ ghét tiếng Anh, thế là ngồi lề mề suốt một tiếng đồng hồ không thuộc nổi một từ nào, cứ ngồi mân mê gảy ngón tay. Sang ngày thứ hai, em ấy bắt đầu làm bài tập rất chậm, vì em biết làm nhanh xong là lại bị bắt học từ vựng tiếng Anh.
Thấy vậy, tôi liền lén nói nhỏ với em: "Thầy cũng hết cách rồi, trong lớp có camera mà thầy cũng không muốn ép em thế này đâu. Hay là thế này đi, mỗi ngày em thuộc đúng 5 từ tiếng Anh, thời gian còn lại em ra góc khuất của camera ngồi, thầy lén cho mượn điện thoại chơi, nhưng tuyệt đối đừng nói cho ai biết nhé."
Hai mắt cậu bé sáng rực lên hỏi lại: "Thật không thầy?"
Tôi bảo: "Thật chứ."
Kết quả là chỉ mất đúng mười phút em ấy đã thuộc xong 5 từ vựng, và tôi cũng giữ đúng lời hứa cho em chơi điện thoại suốt 50 phút còn lại.
Bạn xem, em ấy không những hoàn thành thêm được 5 từ vựng mỗi ngày mà tâm trạng lại vô cùng vui vẻ. Trò vui, thầy cũng vui.
Bản thân các bậc phụ huynh đi làm ai mà chẳng hiểu đạo lý: đi làm là phải biết "câu giờ", chứ bạn làm việc nhanh quá, sếp lại tưởng khối lượng công việc của bạn chưa đủ tải rồi nhồi nhét thêm cả đống việc, bạn có vui nổi không? Cách duy nhất để bạn chấp nhận tăng khối lượng công việc chính là: phải tăng thêm tiền thưởng.
