Một người bạn từng kể với tôi: Hồi nhỏ, cô ấy từng bị một người lớn hơn "tác động vật lý" rất mạnh. Ôm nỗi uất ức về kể với mẹ, nhưng mẹ cô ấy lại thản nhiên như không có chuyện gì xảy ra. Cô khóc, van xin mẹ đến nhà người đó để hỏi cho ra nhẽ, nhưng mẹ lại mắng cô lắm chuyện, còn khăng khăng: "Bị vậy một cái cũng chẳng sao, để tâm làm gì". Từ khoảnh khắc đó, cô ấy thu mình lại, trở nên cực kỳ tự ti và sợ sệt. Lớn lên, hễ gặp chuyện bất công ngoài xã hội, cô cũng chỉ biết cắn răng nhẫn nhịn. Cả tuổi thơ và cuộc đời sau này cứ thế bị bóng đen tâm lý che phủ.
Ngược lại, tôi từng đọc một câu chuyện khác: Có cô bé lớp 1 nhặt được chiếc compa trên đường, bị ba học sinh nam lớp lớn phát hiện và dọa dẫm nếu không giao ra. Ngày nào chúng cũng kéo đến cửa sổ lớp chỉ trỏ, mắng mỏ khiến cô bé sợ đến mức không dám đi vệ sinh, tan học chỉ biết cắm đầu chạy thật nhanh. Chịu hết nổi, cô kể với bà nội. Người bà vốn dĩ cực kỳ hiền lành, chưa từng la mắng cháu một câu, ngay lập tức đi thẳng đến lớp của ba cậu nhóc kia. Giữa phòng học, bà túm áo lôi ba đứa lại. Bốp! Bốp! Bốp! Ba âm thanh vang lên giữa không gian im phăng phắc. Ba kẻ hay đi gây sự khóc ré lên tại chỗ. Bà nội chỉ tay thẳng mặt: "Từ nay về sau đứa nào còn dám đụng đến cháu gái tao, tao lại đến tiếp. Không phục thì bảo bố mẹ chúng mày đến tìm tao!" Từ ngày hôm đó, không một ai dám lảng vảng đến gần cô bé nữa.
Nhìn vào sự đối lập của hai câu chuyện trên, ta thấy gì? Đứa trẻ thứ nhất mang vết thương tâm lý cả đời vì người mẹ sợ rắc rối nên chọn cách đổ lỗi ngược lại cho con. Còn đứa trẻ thứ hai được lớn lên an toàn nhờ có người bà sẵn sàng xù lông bảo vệ, làm tấm khiên vững chắc cho cháu.
Đừng bao giờ hỏi con những câu như: "Tại sao nó không kiếm chuyện với đứa khác mà lại nhắm vào con?" hay "Chuyện nhỏ thôi, bỏ qua đi". Khi cha mẹ phủ nhận nỗi đau của con, bạn đang cứa thêm một nhát dao nữa vào vết thương ấy. Người ngoài làm tổn thương thể xác con, còn cha mẹ lại tự tay đập nát lớp phòng ngự tinh thần của chúng.
Dần dần, đứa trẻ sẽ sinh ra tâm lý cam chịu. Chúng tự mặc định rằng mình "không đáng được tôn trọng", quen với việc làm nạn nhân và trở thành mục tiêu dễ dãi cho người khác chà đạp.
1. Vậy, ba mẹ nên trang bị gì cho con phòng khi bị bạn học gây khó dễ?
Đừng dạy con những câu sáo rỗng như "hãy bao dung" hay "cứ đi mách cô giáo". Những kẻ thích ức hiếp người khác thường rất tinh ranh. Bạn phải dạy con những kỹ năng thực tế nhất, khắc sâu vào não bộ con hai thời điểm vàng sau:
Ngay tại hiện trường: Phá vỡ hình ảnh "nạn nhân hoàn hảo"
Bản chất của những kẻ thích đi bắt nạt là sợ rắc rối, chúng luôn tìm những mục tiêu nhút nhát, im lặng và không dám phản kháng.
-
Bước 1: Dùng âm thanh và ánh mắt. Tuyệt đối không được cúi gầm mặt khóc lóc. Dạy con nhìn thẳng vào mắt đối phương, hét với âm lượng lớn nhất có thể. Âm thanh lớn sẽ làm chúng giật mình và ngay lập tức thu hút sự chú ý của mọi người xung quanh.
-
Bước 2: Đánh giá tình hình và CHẠY. Nếu đối phương đông hơn, nguyên tắc số một là bảo toàn sự an toàn của bản thân. Chạy ngay đến những nơi đông người, phòng giáo viên, hoặc phòng bảo vệ. Tuyệt đối không đứng lại ở những góc khuất như nhà vệ sinh, góc cầu thang.
Sau khi về nhà: Giữ nguyên hiện trạng và báo ngay với người lớn
- Tuyệt đối không giấu giếm: Dạy con rằng việc bị người khác gây khó dễ không phải là điều đáng xấu hổ. Kẻ đáng xấu hổ là kẻ đi ức hiếp người khác.
- Giữ nguyên chứng cứ: Quần áo bị rách, vết bầm tím trên người, đồ dùng học tập bị hỏng... tuyệt đối không được lén vứt đi hay giấu giếm vì sợ bố mẹ mắng. Phải giữ nguyên hiện trạng mang về để bố mẹ chụp ảnh, quay video làm bằng chứng rõ ràng nhất.
- Kể chi tiết: Bị ai gây sự? Ở đâu? Khi nào? Như thế nào? Tại sao? Việc cung cấp thông tin rõ ràng sẽ giúp cha mẹ tìm ra thủ phạm và xử lý nhanh nhất.
2. Làm thế nào để trở thành "tấm khiên" của con?
Khi con đã cởi mở chia sẻ tình hình, đây là những bước chuẩn xác và thực tế nhất cha mẹ phải làm:
Bước 1: Tạo vùng an toàn tuyệt đối. Ôm chặt lấy con và khẳng định con không có lỗi, lỗi hoàn toàn thuộc về phía kẻ đi gây sự. Phải để con biết rằng, dù trời có sập xuống, vẫn luôn có ba mẹ đứng sau lưng bảo vệ.
Bước 2: Thu thập chứng cứ. Chụp ảnh, quay video cận cảnh mọi vết thương hoặc đồ đạc hỏng hóc. Nếu con bị đau, đưa ngay đến bệnh viện khám để lấy giấy chứng nhận của bác sĩ. Đồng thời, trực tiếp đến trường yêu cầu trích xuất camera an ninh ở khu vực xảy ra sự việc.
Bước 3: Ra mặt xử lý và dùng đến pháp luật nếu cần. Hãy mang hồ sơ chứng cứ lên làm việc trực tiếp với Ban giám hiệu và phụ huynh của học sinh kia. Hãy kiên quyết và nhờ tới sự can thiệp của cơ quan chức năng. Trẻ con xích mích thì có thể hòa giải, nhưng nếu dính đến việc cố ý gây thương tích, bị ghi vào lý lịch thì bất kỳ gia đình nào cũng phải sợ hãi. Yêu cầu bồi thường, viết thư xin lỗi công khai, và buộc phụ huynh đối phương cam kết chịu trách nhiệm pháp lý nếu tái phạm.
Thế giới này vận hành một cách cực kỳ thực tế. Khi bạn tỏ ra yếu kém và sợ phiền phức, con bạn sẽ trở thành "mồi ngon" cho kẻ khác. Hãy rũ bỏ sự cả nể, trở nên cứng rắn và mạnh mẽ hơn. Làm cha mẹ, bảo vệ con cái không phải là một sự lựa chọn, đó là bản năng sống còn.
